Монгол үндэстэн бол урт удаан түүхтэй,700 гаруу жилийн өмнө Чингис Хаан монголын өндөрлэгийг нэгтгэн Монгол хаант гүрэнийг байгуулав.морит цэрэгын зэвшит анги хятадаас мордон Арабын Хагас Аралаар дамжин Египетэд хүрсэнээс Монгол улсийн нутаг дэвсгэрийг хойшоо умард туйл хүртэл,өмнөшөө энэтхэгийн далай хүртэл,барууншаа европын төвын хэсэгт хуртэл,зүүншээ зүүн өмнөшын далайн эрэг хүртэл дэлгэрүүлэн өргөжүүлсэн юм.Нэгэн цагт дайн байлданы алтан сэлэм агт хүүлэгын тоосонд дарагдаж байсан өргөн уудан тал нутаг өдгөө харин нам тайван болож монголчууд тайван амьдралаа өнгрүүлж эхэллээ.16 дугаар зуны үеээс дэлхий даяар тэр чигээрээ монголд хамрын тамхи тархан дэлгэржээ.

Хамрын тамхи гэдэг нь нэг зүйлийн маш нарийнаар үйлдбэрлэн боловсруулсан тамхны бүтээгдэхүүн байж онц сайн тос болон үнэрт хуурай тамхны навч бас нэртэй үнэт эмийн жор найруулга оруулдаж тээрэмдэн нунтаглаж үйрмэгээр нь бин битүү саванд дотор боловсруулдаг.Тамихлахдаа тамхний нунтагаас хуруундаа бага сага наалдуулан хамрын нүхээр татаж оруулдаг.

өнөөгийн Монгол улс, Өвөр Монголын Өөртөө Засах Район болон хятадийн баруун хязгаар дахи Шинжянгийн уйгурын өөртөө засах район зэрэг газаруудаар суугаа монголчууд хамрын тамхи татдад ёс заншилтай байдаг Түүнчлэн тэрбээр нэгэн зүйлийн өвөрмгц онцлагтой тамхны соёл бүрдэн үүсжээ. -->

Уянгалан эгшиглэх уртын дуу ны нүүдэлчин монголчуудийн түүхийг дуулан тоочиж байгаа шиг.Монгол хуны сэтгэл зүрхэнд агт морины алтан туруу тавьсан болгон тэд нарийн нутаг болдог гэнэ.тэрбээр уулзан золгохдоо үнэт хөөргөө зөрүүлэн хамрын тамхи тамхилан мэндээ мэддэг ёс заншил н’ монголчууд өөрөө амидралдаа болсон ёс замшилийг харуулж байдаг.

Монголчууд чин сэтгэлээрээ зочиноо дайлахаараа дэлхийд алдаршисан юм,Гэрийн эзэн ирсэн зочидоо хаалган дээр халуунаар угтан хүүлэж таних танихгүй хүнтэй бүхэнтэй хөөрөг зөрүүлэн мэндчилдэг.Нэн ялангуя шинэ жил цагаан сар,хүрэмийн ёслол зэрэг баяр найр дээр толгойтой бүхэн тамихлан мэндчидэг.

Аялан дуулдаг нь монгол дуу,аяглан барьдаг нь саалийн архи,айлтган золгох нь цагаан хадаг,андлах зөрүүлдэг нь хамрын тами,энхүү уламжилалт дайлан зочилах ёс заншил нь хүний дотоод сэтгэлийг ариутган цэвэрлэгсээр.Монгол хүний дулаахан харц,уянга эгшиг,үзэмжит хувцас,үнэрт хамрын тамхи,энэ аливаа бүхэнээс нэгэн өвөрмөц хүчин чанарийг агуулаж бий.

Монголчуудийн чухал баярын өдөр нь Цаган Сар,Овоо Тахих,Ус тахих,Гал Тахих зэрэг байдаг.Баярын өдөрүүд хүүмүс тамхи худалдан авдаг.Жишээлвэл,Наадам гэдэг бол монголчуудын олон төрөлийн соёл тоглоомийг агуулсан өвдэш их тэмдэглэлийн үйл явдал ба эд таваарын солилцох үйл ажиллагаа мөн.Хөдөөд Наадамийн их хурал хийхэд цаг хугцаагаа өөртөө мэдэж,хүүрүү хивчээнь их багтай байдаг мөртэлөө түүнчлэн нэг айл өрх хүртэл ч наадам эрхэлэж чаддаг.Тэр үеэр хол өирын малчид мөрөө унаад цугларан ирж наадамд оролцдаг.Үүнд,хүүмүс мэдээж тамхилан золгох байдаг.Бас тухайлвал,Хүрэмын ёслол бол монголчууд үр хүүхэддээ саруул сайхан ирээдүйг цогцлуулахийн тулд чухалчилсан ёслолийн ажиллагаа мөн,энэ явцанд хамрын тамхи зөрүүлэн мэндээ мэддэг.

Монгол улс болон Хятадад монгол төвлөрэн цугалсан хот балгасанууд хөөрөг хэргэлдэг нь гулдуу идэр хөгшөн насаны хүүмүсбайхаар барахгүй,сүүлын жилүүдээс залуучуудын дунд бас нэг шинэ ургал болож тарахжээ.

Хєєрєг нь гоёмсог сайхан єнгє үзэмж,уран нарийн хийц загвар,хуучны гоёл хэв маягтай байдаг болохоор монгол хүн түүнийгээ үнэт эрдэнэсийн эдлэл гэж үздэг ажээ.янаглаж байгаа охидууд ч гэсэн нарийн уран хатгамал оёсон хєєрєгний даалингаар дурсгал болгон хайртайдаа бэлэглэх нь бий.